زندانیان بند ۲۰۹ اوین منتقل شدهاند | محتشمیپور: خبری از آزادی یا مرخصی تاجزاده نیست | قانون درباره حقوق زندانیان در شرایط جنگی چه میگوید؟
رویداد۲۴ | منیره چگینی- یک هفته از آغاز حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران گذشته است. شنیدن صدای انفجار در تهران و بسیاری از شهرها برای مردم عادی نشده و هر روز صبح با صحنه دردناک خرابیهای شهر از خواب بیدار می شوند. در این میان یک گروه بدون دیدن این وقایع تنها شاهد صدای انفجارهای مهیبی اند که گهگاه زمین زیر پایشان را می لرزاند.
زندانیان در وضعیت جنگی با بحرانی بزرگتر از شهروندان عادی مواجه اند؛ نگرانی درباره وضعیت زندانیان، به ویژه زندانیان سیاسی در وضعیت جنگی رو به افزایش است. گزارشهایی منتشر شده مبنی بر اینکه قوه قضاییه در صدد آزادی زندانیان سیاسی سرشناس است. ساعاتی پیش خبر آزادی علی شکوریراد منتشر شده است. ظاهرا اقدامات اولیه برای آزادی او انجام شده و به زودی آزاد می شود.
انتقال زندانیان اوین به مکان نامعلوم
یک منبع آگاه در سازمان زندانها به رویداد۲۴ گفته زندانیان بند ۲۰۹ اوین که محل نگهداری زندانیان سیاسی است را به مکانی نامعلوم منتقل کردند که فقط نیروهای امنیتی و اطلاعاتی از آن خبر دارند و کسی از مکان آنها مطلع نیست.
فخرالسادات محتشمیپور همسر مصطفی تاجزاده به رویداد۲۴ گفته هیچ خبری از انتقال، مرخصی یا آزادی با قید وثیقه همسرش نیست. او میگوید تلفنهای زندان اوین تا دیروز قطع بوده و امکان تماس با زندان هم فراهم نبود. به گفته محتشمی پور، تلفن های زندان دماوند، محل نگهداری سعید مدنی تا همین لجظه قطع بوده و هیچ خبری از زندانیان به خانوادهها نرسیده است.
زندان اوین ۳۰۰الی ۴۰۰ زندانی دارد. ساختمان تخریب شده این زندان، بعد از جنگ ۱۲روزه تا کنون بازسازی نشده و زیرساخت مناسبی برای نگهداری زندانیان ندارد. در جریان جنگ دوازده روزه زندانیان سیاسی به زندان تهران بزرگ منتقل شده بودند. هنوز گزارش رسمی مبنی بر چنین انتقالی منتش نشده است.
زندانهای خالی از زندانبان
بنا به اطلاعات رسیده به رویداد۲۴ مسئولان بلند پایه زندان در حال حاضر زندانها را ترک کرده اند و این زندانها با چند نفر مراقب و انتظامات اداره میشوند. از سوی دیگر آزادی موقت و به قید وثیقه بسیاری از زندانیان، مستلزم حضور مقامات و مسئولان دادستانی و دستگاههای قضایی است که به دلایل شرایط فعلی امکان آن فراهم نیست.
همزمان یک نگرانی دیگر هم در مورد بسیاری از زندانها وجود دارد. چندین زندان در سراسر کشور از جمله زندان چوبیندر قزوین، در جوار کلانتری چوبیندر است. با ادامه حملات به کلانتریها احتمال آسیبهای جدی به زندان چوبیندر وجود دارد. از سوی دیگر تجربه جنگ دوازده روزه نشان می دهد ممکن است خود ساختمان زندان ها نیز هدف حمله قرار بگیرد.
از سوی دیگر موضوع فقط زندانیان سیاسی نیستند. زندانیان مالی و حتی کیفری نیز با خطر جانی حمله احتمالی به زندانها و کلانتریهای نزدیک به ندامتگاهها مواجه اند. در دو روز گذشته اسرائیل و آمریکا چندین پایگاه نظامی و کلانتری را در سراسر کشور هدف حمله قرار داده و بیم آن می رود که این حملات به پادگانهای نزدیک زندان ها نیز تسری پیدا کند.
گزارشهای رسیده به رویداد۲۴ نشان می دهد علاوه بر خطر جانی، زندانها با مشکلات بیشتری نیز مواجه است. اگرچه وبسایت مددجویان بر بستر پارس تل و اینترنت ملی است، با این وجود با قطع شدن اینترنت جهانی این سایت نیز دچار مشکلاتی شده است.
قانون برای وضعیت جنگی زندان چه پیش بینی کرده؟
عبدالصمد خرمشاهی وکیل دادگستری و حقوقدان برجسته به رویداد۲۴ میگوید: «آن دسته از زندانیانی که به حکم قصاص محکوم نشدهاند و جرائمی مانند جرائم مالی، مهریه، جرائم خرد و حتی موارد امنیتی، دارند در شرایط جنگ میتوانند با قرار وثیقه سبک آزاد شوند یا به مرخصی بروند. حتی محکومیتهایی با ۱۰ تا ۲۰ سال حبس هم میتوانند با وثیقه و طبق «حقوق زندانیان» آزاد شده یا به مرخصی بروند.»
خرمشاهی توضیح می دهد: حقوق زندانیان شامل حقوقی است که در آیین نامه زندان وجود دارد؛ نظیر حق دسترسی به وکیل، روزنامه، تلفن، ملاقات با خانواده، بهداشت فردی، مرخصی دسترسی به اطلاعات آزاد. این حقوق بیش از ۱۵ بند دارد که قوه قضاییه موظف به اجرای آن است.»
او معتقد است «اگر وضعیت به این شکل پیش برود و شرایط کشور تا چند روز دیگر تغییر نکند، قوه قضائیه همکاری بیشتری با زندانیان و خانوادههای آنها خواهد داشت و با قید وثیقههای سبک بسیاری از زندانیان، از جمله زندانیان امنیتی را آزاد کرده یا به مرخصی خواهد فرستاد.»
خرمشاهی می گوید زندانیان با احکامی نظیر قصاص که حکمشان اعدام باشد، در زندان می مانند.
ما زندانی سیاسی نداریم .... 
